ژوئن 16, 2024
حرکت خطرناک پوتین در بلاروس/اوضاع وخیم‌تر شد

مسکو و مینسک در ماه های گذشته قراردادی را برای میزبانی از سلاح‌های هسته‌ای تاکتیکی روسیه در بلاروس امضا کردند. اقدامی که از سوی غرب هشداری جدی محسوب می شود. سلاح‌های هسته‌ای تاکتیکی به سلاح‌های با بازده کمتری اطلاق می‌شود که برای استفاده در میدان نبرد طراحی شده‌اند، برخلاف سلاح‌های استراتژیک که قادرند کل شهرها را از بین ببرند. وقتی صحبت از سلاح‌های هسته‌ای تاکتیکی به میان می‌آید، روسیه از نظر عددی برتری زیادی نسبت به ایالات متحده و اتحاد نظامی ناتو دارد. ایالات متحده معتقد است روسیه حدود ۲۰۰۰ کلاهک تاکتیکی از این دست دارد که شامل بمب های قابل حمل با هواپیما، کلاهک های موشک های کوتاه برد و گلوله های توپخانه می شود این در حالی است که ایالات متحده حدود ۲۰۰ سلاح هسته ای تاکتیکی دارد که نیمی از آنها در پایگاه هایی در اروپا هستند.

بزرگ‌ترین رزمایش هوایی ناتو در اروپا آغاز شد

گفتنی است پوتین جمعه گذشته در مورد استقرار سلاح های هسته ای خود در بلاروس به لوکاشنکو گفت: همه چیز طبق برنامه پیش می رود و تا پایان هفته اول ژوئیه آماده سازی امکانات تکمیل خواهد شد و ما بلافاصله اقدامات مربوطه را آغاز خواهیم کرد. پوتین در دیدار با رئیس‌جمهور بلاروس، گفت که کار بر روی ساخت تاسیسات تسلیحات هسته‌ای تا ۷ تا ۸ ژوئیه به پایان می‌رسد و پس از آن به سرعت به قلمرو همسایه و متحد روسیه منتقل می‌شود.

 

اگر پوتین به برنامه های خود عمل کند، این اولین استقرار سلاح های هسته ای تاکتیکی روسیه در خارج از خاک این کشور از زمان سقوط اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ خواهد بود. حدود دو سوم زرادخانه موشک‌های هسته‌ای میان‌برد روسیه در طول جنگ سرد در بلاروس نگهداری می‌شد. پس از انحلال اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، تسلیحات هسته ای شوروی مستقر در بلاروس، اوکراین و قزاقستان در توافقی با میانجیگری ایالات متحده به روسیه منتقل شد.

واکنش ها

این تنها آمریکا نیست که نسبت به استقرار سلاح های هسته ای تاکتیکی در بلاروس بدبین و در مورد آن نگران است. جوزپ بورل، نماینده عالی سیاست خارجی و امنیت اتحادیه اروپا، بلاروس را به دلیل تشدید غیرمسئولانه تهدید علیه امنیت اروپا به تحریم های بیشتر تهدید کرد. او گفت: رژیم بلاروس شریک جرم اقدامات غیرقانونی و جنگ تجاوزکارانه روسیه شده است. ورشو همچنین معتقد است که استقرار چنین تسلیحاتی تنش‌های مرتبط با تجاوز روسیه به اوکراین را افزایش می‌دهد و گام دیگری در جهت کشاندن بلاروس به چرخ دنده‌های ماشین نظامی روسیه است. وزارت خارجه اوکراین هم این تصمیم را گام تحریک آمیز دیگری خواند و خواستار اقدام شورای امنیت سازمان ملل در این مورد شد، همچنین از بلاروس ها خواست تا از چنین اقداماتی جلوگیری کنند.

این مساله با واکنش های منتقدان داخلی دولت بلاروس هم همراه بوده است. سیخانوسکایا، رهبر مخالفان تبعیدی بلاروس در این مورد از جامعه جهانی خواست تا از روسیه بخواهد که این گونه تهدیدات علیه صلح و امنیت بین المللی را متوقف کند و تحریم های سختی را علیه رژیم های لوکاشنکو و پوتین اعمال کند. وی همچنین از جامعه جهانی خواست تا خواستار خروج فوری ارتش روسیه از بلاروس و توقف مشارکت بلاروس در تجاوز روسیه به اوکراین شوند.

سیخانوسکایا گفت: «پوتین و لوکاشنکو در حال برنامه ریزی برای استقرار سلاح هسته ای در بلاروس بلافاصله قبل از نشست سران ناتو در ویلنیوس در ماه ژوئیه هستند. این یک باج‌گیری بی‌ادبانه است، تلاشی برای وادار کردن اروپا به عقب‌نشینی، اما ما نمی‌توانیم به دیکتاتورها اجازه دهیم از مجازات باج‌خواهی هسته‌ای طفره بروند». وی افزود: «ما باید هر کاری انجام دهیم تا از برنامه پوتین برای استقرار تسلیحات هسته‌ای در بلاروس جلوگیری کنیم، زیرا این امر کنترل روسیه بر بلاروس را برای سال‌های آینده تضمین می‌کند. این امر امنیت اوکراین و کل اروپا را بیشتر به خطر می اندازد.»

پاسخ روسیه به منتقدان

البته که دولت روسیه هم در برابر این انتقادات سکوت نکرده است. سفارت روسیه در ایالات متحده در بیانیه‌ای اعلام کرد: «این حق حاکمیتی روسیه و بلاروس است که امنیت خود را از طریق ابزارهایی که لازم می‌دانند تضمین کنند. اقداماتی که ما انجام می‌دهیم کاملاً با تعهدات حقوقی بین المللی ما مطابقت دارد». این سفارتخانه می‌افزاید: «ایالات متحده چندین دهه است که زرادخانه بزرگی از تسلیحات هسته‌ای خود را در اروپا حفظ کرده است. واشنگتن همراه با متحدان خود در ناتو عضو قراردادهای اشتراک هسته‌ای است و برای سناریوهای استفاده از سلاح‌های هسته‌ای علیه کشور ما تمرین می‌کنند».

ولادیمیر پوتین هم در این باره گفته است که نباید روسیه را ملامت کرد زیرا این همان کاری است که آمریکا هم انجام داده و تسلیحات هسته‌ای آمریکایی در بلژیک، آلمان، ایتالیا، هلند و ترکیه وجود دارد. در سال ۱۹۵۴، ایالات متحده برای نخستین بار اقدام به استقرار تسلیحات هسته‌ای خود در بریتانیا با هدف مقابله تهدیدات اتحاد شوروی کرد. فدراسیون دانشمندان آمریکا اعلام کرده است که اینک ۱۰۰ بمب هسته‌ای تاکتیکی بی۶۱ ایالات متحده در ایتالیا، آلمان، ترکیه، بلژیک و هلند مستقر هستند.

این رویارویی که از نتایج ناتوانی طرفین از دستیابی به مصالحه در اوکراین است، نه تنها می تواند به وخیم تر شدن وضعیت امنیتی اروپا منتهی شود بلکه در نتیجه خود، رسیدن به آتش بس در اوکراین را نیز دشوارتر می کند و نوعاً صحنه رویارویی را به فراتر از مرزهای اوکراین می کشاند. به نظر می رسد، مسکو و واشنگتن تصمیم دارند که مبارزه خود را به قلمرو پرستیژ در اروپا گسترش دهند. چنین اقدامی تنها می تواند یک قربانی اصلی به نام اروپا داشته باشد که در سال های آینده محروم از امنیتی خواهدشد که بعد از فروپاشی اتحاد شوروی به یمن مناسبات تحت کنترل خود با فدراسیون روسیه داشت.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *